RSS
 

Reisverslag – februari 2011

01 Sep

Begin februari 2011 bezochten Julia, Leen en Magda  van Apatam gedurende 10 dagen Burkina Faso.

We gingen ter plaatse om ons in te leven, te bekijken wat in Burkina Faso mogelijk en onmogelijk is en hoe alles er in zijn werk gaat, met het oog op de keuze van een project waarop Apatam zich zinvol zou gaan richten. Gelukkig was Julia al van eerdere bezoeken en werkzaamheden bekend met het land en een aantal projecten en mensen, en hadden we Marie-Thérèse met haar vele contacten en inzichten als steun en toeverlaat.

We bezochten verschillende initiatieven. Onder meer drie scholen voor gehoorgestoorden; een straatkinderenwerking; een wijkcentrum met kleuteronderwijs dat samen met de wijkbewoners theater maakt en traditionele verhalen laat vertellen; een ambachtencoöperatieve die spullen verkoopt die voornamelijk vrouwen thuis maken: ze weven, maken potten, zeep, zalven en honing; een zeepziederij, schrijnwerkerij en smidse gesteund door Zwitsers; een technische school opgericht met de steun van Nederlanders; een waterreservoirproject door Nederlanders. Het is opvallend hoeveel NGO’s van overal ter wereld en in alle branches er actief zijn, elk op zijn manier, soms niet zo verstandig als je ziet dat wisselstukken ontbreken, of als de knowhow om iets te repareren of draaiend te houden in het Westen is gebleven, terwijl de Westerling ondertussen om de één of andere reden is weggebleven. Maar zo te zien gebeurt er gelukkig ook prima duurzaam en waarachtig ontwikkelingswerk!

We kozen uiteindelijk voor de dovenschool van Pamoussa in Kaya, de enige dovenschool in de grote provincie Sanmatenga. U kan over onze motieven en afwegingen voor deze keuze meer lezen in onze eerste nieuwsbrief en op andere rubrieken op deze website.

Naast onze bezoeken aan projecten allerhande hebben we ook wel eens geflaneerd in Ouagdaougou, de hoofdstad, en verder in de kleinere plaatsten waar we naartoe reisden. We hadden het geluk een optocht mee te maken die een lange weg aflegde in de hoofdstad en eindigde op een plein. Mensen droegen klederdrachten en maskers, er waren mooie grappige reuzen, er werd gedanst en muziek gemaakt.  De toeschouwers waren in hun extase en overgave een even boeiend schouwspel als diegenen die optraden.  We bezochten marktjes en een ‘village atisanal’ die een goed beeld geven van wat Burkina aan eetbaars en ambachtelijks te bieden heeft. We zagen de betere wijken waar expats en meer gegoede mensen leven in hun betere huizen met airco en personeel en achter muren. De meeste woningen echter zijn strooien hutten of huisjes van blokken zongedroogde aarde en met een golfplaten dak ter grootte van een mini garage, vaak gelegen rond een ‘cour’, een soort binnenplaats waar meerdere huisjes op uitgeven. Op het platteland staan er naast een cour mini hutjes die voorraadschuurtjes zijn, verhoogd door stenen of palen tegen rovende ratten en muizen. Je ziet overal vrouwen en ook zeer jonge meisjes water halen, in aarden potten op hun hoofd of ook wel eens lopend naast hun fiets in plastic bidons op die fiets. Meestal dragen ze tegelijkertijd een baby in een doek op hun rug gebonden. Iedereen lijkt er te houden van praatjes en vooral van grapjes. Ze gaan slordig om met afspraken in de tijd. Je bereikt meer door te lachen en te relativeren dan door boos of ongedurig te worden. Dat valt ons, rationele en op efficiëntie gerichte Westerlingen vooral de eerste dagen wel eens moeilijk.

Burkina Faso betekent: land der eerlijke mensen. Die naam verwoordt de ambitie van toenmalig president Sankara die ongeveer 20 jaar geleden door tegenstanders werd vermoord. In Burkina wonen ongeveer 17 miljoen mensen. De overgrote meerderheid is straatarm en ongeletterd. Oorzaken zijn het harde, droge, hete klimaat, gebrek aan water, gebrek aan grondstoffen, aan vruchtbare bodem en aan exportproducten, corruptie, onwetendheid. Vele kinderen en ook volwassenen sterven er of zijn gehandicapt door gebrek aan hygiëne en onbehandelde ziektes.
De algemene taal is Frans. Burkina zelf heeft 60 verschillende talen die door linguïsten nog niet allemaal zijn neergeschreven en ontleed. Twee daarvan zijn hoofdtalen omdat meerdere mensen ze spreken.

Het is ons opgevallen hoeveel kerken van alle mogelijke christelijke strekkingen er actief zijn. Zij zijn de initiatiefnemers en coördinatoren van vele projecten. De moslims vallen niet echt op, behalve in de voornamen van mensen. In een reisgids lazen we: 50 % van de bevolking is christelijk, 50 % is moslim, en 100 % is animistisch. Daar zie je ook uitingen van.

Oudere mannen hebben vaak 3 of meer vrouwen en tientallen kinderen, de verzekering van hun verzorging op hun oude dag. Jongere mensen, vooral in stedelijke omgevingen, zijn meer monogaam en beperken het aantal van hun nakomelingen om deze kinderen meer kansen te geven. Leeftijd en met name ouderdom verdient er respect. Respect betekent onder meer gehoorzaamheid, volgzaamheid, dienstbaarheid. Dit is in onze ogen vaak hinderlijk voor verandering, ontwikkeling, efficiëntie, doelmatigheid.

Het meest genuttigde gerecht is ‘riz sauce’. Marie-Thérèse beweert dat de ingrediënten van de sauce meestal afwezig zijn. In onze sauce zaten soms wat gemalen pinda’s en 2 stukjes geitenvlees, soms wat lokale aubergines met dezelfde stukjes vlees. Het smaakte goed. Een luxe gerecht in een beter restaurant is geroosterde kip of vis (‘capitaine’) met lang gekookte prinsessenboontjes.

Toen Magda met een groepje van hen een paar dagen werkte rond ‘leadership’ waren we zeer onder de indruk van de motivatie en de energie van lokale initiatiefnemers en bezielers van verschillende sociaal-matschappelijke projecten. Het sterkte ons geloof in Afrika, dat vaak een verloren continent wordt genoemd. Wij zijn van deze opvatting verlost teruggekomen. Er zijn volop mensen die belangeloos met inzet en in moeilijke omstandigheden maatschappelijke idealen nastreven en zaken verwezenlijken die ook anderen ten goed komen. Het is zinvol en mooi als mensen met meer mogelijkheden hen helpen om zelf zaken op te starten en tot ontwikkeling te  brengen, en hen in de mate van het mogelijke ondersteunen om self supporting te worden.

Dat laatste is ook wat wij ambiëren met de dovenschool van Kaya. We willen Pamoussa en zijn oudercomité en leerkrachten helpen na te denken en te verwezenlijken wat zij zelf willen bereiken, op een manier die hen sterker en op termijn duurzaam zelfredzaam en zelfbedruipend maakt. En dit ten voordele van dove en gehoorgestoorde kinderen uit de ruime regio, die  intelligent en handig zijn maar zonder deze school omzeggens geen kansen krijgen op communicatie en ontwikkeling.

We zijn van deze reis moe maar tevreden met de ontdekte eigenheden, kansen en perspectieven teruggekomen. Het is een uitdaging voor ons om ons eigen enthousiasme en geloof op resultaat over te brengen op anderen hier. We hopen op veel interesse en meten die af aan de vragen die ons worden gesteld, en aan de hulp die we via onze vzw Apatam krijgen voor onze steun aan dit Burkinese project.

Marie-Thérèse is onze zeer actieve en gewaardeerde lokale contactpersoon voor dit project. Zij bekijkt prioriteiten, maakt gelden en spullen die we hier verzamelen aan hen over, verzamelt en geeft ons feedback over het functioneren van de school en de ateliers die eraan verbonden zijn, over de voortgang van de bouw, de besteding van de overgemaakte middelen en de acute behoeften. Op het eind van 2011 reizen we met een paar Apatammers terug naar Kaya (we doen dit op eigen kosten) om er samen met Pamoussa, het oudercomité en de leerkrachten van deze dovenschool een nieuwe stand van zaken op te maken en hun werking en het startende bouwproject waarvoor we ijveren op te volgen.  We zullen daar eind december zeker uitvoerig verslag over doen.

 

Reacties zijn gesloten.